بدانيد هر چيزى جز « الله » باطل است و هر نعمتى بالاخره از ميان مىرود . « رحمن » و « رحيم » هر دو از « رحمت » گرفته شده و به معنى تأثر قلبى و رقت دل است كه از ديدن و شنيدن و درك انسانى نيازمند ، به انسان دست مىدهد و به دنبال آن احساس ، براى رفع نيازهاى او اقدام مىكند . ولى چون اين معنى دربار خدا محال است ، « رحمت » در اعطاء و فيض در حق بندگانش استعمال مىشود . « رحمان » بر حسب هيأت ، دلالت بر كثرت و « رحيم » به حسب هيأت دلالت بر ثبوت مىكند . طبعاً رحمان به بخشى از رحمت كه عموميت دارد مربوط مىشود ، نظير اين كه خوان نعمتش پيش پاى همه موجودات و انسان‌هاى مؤمن و كافر گسترده است و آيه شريفه : قُلْ مَنْ كانَ فِى الضَّلالَة فَلْيمْدُدْ لَهُ الرَّحمنُ مَدّاً . . . « 1 » ؛ يعنى بگو : كسى كه در گمراهى است ، بايد خداوند به او مهلت دهد . به آن اشاره دارد و « رحيم » به بخشى از رحمت مربوط است كه در حق بندگان مؤمن ثابت است ، مانند نِعَم اخروى كه كافران را در آنها سهم و نصيبى نيست و در آيه 43 سوره احزاب وَ كانَ بِالمؤمنينَ رَحيماً بدان اشاره شده است ، و همچنين آيه . . . انّهُ بِهِمْ رَءوفٌ رحيمٌ . « 2 » لذا ما « رحمن » و « رحيم » را به بخشنده يا بخشايش‌گر و مهربان ترجمه نكرديم چون واژه‌هايى كه اين خصوصيات را داشته باشند نيافتيم . فرق ميان رحمن و رحيم اين دو كلمه ، صفت براى ( الله ) هستند . در تفسير و ترجمه اين دو

--> ( 1 ) . سوره مريم ، آيه 75 . ( 2 ) . سوره توبه ، آيه 117 .